Ders Kataloğu

 Hızlandırıcı ve Dedektör Teknolojileri Yüksek Lisans Programı Ders Katoloğu

 

1.            Hızlandırıcı Fiziğine Giriş (Z)

Ders kodu                  :300200714010

Dersin Kredisi           :(4.0.4)

Öğretim Üyesi           : Doç.Dr. Hatice YILDIZ (Ankara Üniversitesi Hızlandırıcı Tek.Enst.)

Dersin Amacı: Bu derste öğrencilerin hızlandırıcılar hakkında genel bilgi kazanması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Parçacık Kaynakları, Termiyonik Tabancalar, RF Tabancalar, Hızlandırıcı Üniteler, Elektrostatik ve RF Alanların Uyarılması, RF Kavite Teknolojisi, Klistronlar, Dalga Klavuzları, Demet Hatları, Demetler İçin Enerji, Akım, Emittans, Konum Ölçümleri, Demet Diyagnostik Araçları, Konum ve Enerji Mönitörleri, Hızlandırıcılarda Vakum Teknolojileri, Hızlandırıcılar İçin Güç ve Soğutma Teknolojileri, Demet Durdurma Teknikleri

Öğrencinin Kazanımları: 

  • Hızlandırıcı ve hızlandırıcı ile ilgili alanlarda yeterli altyapıya sahip olur.
  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Hızlandırıcı, hızlandırıcı ürünleri, yan sistemler ile ilgili bir konuda bilgiye erişir, bu amaçla literatür taraması yapar ve diğer kaynakları kullanır.
  • Parçacık, parçacık kaynakları, yüksek enerjili parçacık etkileşimleri, ışınım kaynakları kavramlarını, teorilerini, türlerini ve özelliklerini bilimsel yaklaşımı kullanarak değerlendirir.
  • Teknolojinin farklı alanlarının ilişkilendirmesini kurma ve yaşam boyu öğrenme gerekliliğinin bilincine sahip olur.
  • Radyasyon, yüksek gerilim, elektromanyetik dalga uygulamalarına ilişkin problemi tanıyabilme, çözüm oluşturabilme ve çözümü uygulama yeteneği kazanır.
Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Parçacık Hızlandırıcıların Tarihi
3 Hızlandırıcı Türleri
4 Hızlandırıcı Örgü Elemanları
5 Hızlandırıcı Örgü Elemanları
6 Genel Hızlandırıcı Uygulama Alanları
7 Genel Hızlandırıcı Uygulama Alanları / Ara sınav
8 Hızlandırıcı Parametreleri
9 Demet Parametreleri
10 Hızlandırıcı Ürünleri
11 Hızlandırıcı Ürünleri
12 Lineer Demet Dinamiğine Giriş
13 Lineer Demet Ginamiğine Giriş
14 Lineer Demet Dinamiğine Giriş
15 Final

Z:Zorunlu Ders

2.             Demet Fiziğine Giriş (Z)

Ders kodu                  :300200714020

Dersin Kredisi           :(4.0.4)

Öğretim Üyesi           : Yrd.Doç.Dr. Avni AKSOY (Ankara Üniversitesi Hızlandırıcı Tek.Enst.)

Dersin Amacı: Demet yolu boyunca demetin davranışının fiziksel denklemler ve modellemeler yoluyla elde edilmesi ve yorumlanması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Tek parçacık dinamiği, lineer ve lineer olmayan demet dinamiğinde matris formülasyonu, betatron fonksiyonları cinsinden demet dinamiği, dispersif sistemler, boyuna demet dinamiği, boyuna faz uzayında hareket denklemleri, boyuna faz uzayı parametreleri, yüksek mertebe faz odaklaması. Periyodik örgüler, enine ve boyuna demet dinamiği.

Öğrencinin Kazanımları: 

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Bilgisayar programlama araçlarını kullanarak farklı teknolojik donanımlar ile ilgili benzetim (simülasyon) yapma yeteneği kazanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Demet ve Demet Fiziği
3 Statik alanlarda yüklü parçacık hareketi
4 Lineer enine hareket
5 Hızlandırma ve boyuna hareket
6 Twiss Formülizasyonu
7 Twiss Parametrelerinin Değişimi/Ara Sınav
8 Periyodik Demet Taşınımı
9 Örgü Modelleri
10 Manyeto Statik Elemanlar
11 Elektromanyetik elemanlar; dalga kılavuzu
12 Elektromanyetik elemanlar; kovuklar
13 Işınım Elemanları – Foton Demeti
14 Lineer Olmayan Demet Dinamiğine Giriş
15 Final

 Z:Zorunlu Ders

3.            Işınım Kaynaklarına Giriş (Z)

Dersin Kodu             :300200714030

Dersin Kredisi           :(4.0.4)

Öğretim Üyesi           : Prof. Dr. Ömer YAVAŞ (Ankara Üniversitesi Müh. Fak. Fiz.Müh.Böl.)

Dersin Amacı: Işınım çeşitleri ve çeşitlerin oluşum karakterizasyonlarının ve davranışlarının anlaşılmasını sağlamak amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Yük-alan etkileşmeleri, Korunum yasaları ve pointing vektörü, Cherenkov ışıması, Compton ışıması, Işınımların uzaysal ve spektral karakteristikleri, Hızlandırıcılara dayalı ışınım kaynakları, Işınım nesilleri, Sinkrotron ışınımı, Serbest elektron lazeri, Işınımın gücü, koherentliği ve parlaklığı, Eğici ve süper eğici magnet ışımaları, Undulator ve Wiggler magnet ışımalarının genel karakteristikler ve karşılaştırılmaları

Öğrencinin Kazanımları: 

  • Hızlandırıcı ve hızlandırıcı ile ilgili alanlarda yeterli altyapıya sahip olur.
  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Teknolojinin farklı alanlarının ilişkilendirmesini kurma ve yaşam boyu öğrenme gerekliliğinin bilincine sahip olur.
  • Radyasyon, yüksek gerilim, elektromanyetik dalga uygulamalarına ilişkin problemi tanıyabilme, çözüm oluşturabilme ve çözümü uygulama yeteneği kazanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Yük-Alan Etkileşmeleri
3 Cherenkov Işıması
4 Compton Işıması(Ters Compton Saçılması)
5 Işınımların Uzaysal ve Spektral Karakteristikleri
6 Hızlandırıcılara Dayalı Işınım Kaynakları
7 Hızlandırıcılara Dayalı Işınım Kaynakları/Ara Sınav
8 Hızlandırıcılara Dayalı Işınımların Nesilleri
9 Sinkrotron Işınmı
10 Sinkrotron Işınmı
11 Serbest Elektron Lazeri
12 Serbest Elektron Lazeri
13 Hızlandırıcıya Dayalı Işınımların Parametreleri
14 Işınım Taşınım Hatları
15 Final

Z:Zorunlu Ders

4.            Hızlandırıcılarda RF Yapıları

Dersin Kodu              :300200714041

Dersin kredisi            : (2.2.3)

Dersin Amacı: Hızlandırıcılarda RF sağlayıcı yapılar, RF-demet ve RF-mekanik sistemlerin uyum içerisinde hızlandırmayı gerçekleştirmesinin nasıl sağlanılacağının anlaşılması ve olası problemlerin etkilerinin giderilmesi amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Hızlandırıcı RF rezonans kovuk tasarımları, tek hücreli kovuklar, çok hücreli kovuklar, normal iletken kovuklar, süperiletken oyuklar, paketleyici sistemler, 3. harmonik kovuklar, Kovukların mekanik ve termal özellikleri, kompozit süperiletken donanımların mekanik ve termal özellikleri, malzemelerin elektromanyetik özellikleri hatları, dalga klavuzları, yükselteç sürücüleri, Düşük mertebeli RF kontrolcüler.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Radyasyon, yüksek gerilim, elektromanyetik dalga uygulamalarına ilişkin problemi tanıyabilme, çözüm oluşturabilme ve çözümü uygulama yeteneği kazanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş. Hızlandırıcılarda RF
2 Elektromanyetik Dalgalar
3 Dalga Klavuzları, Yüksek Güçlü RF İletim Hatları
4 RF Rezonans Yapıları
5 Kovuk Tipleri
6 Periyodik Hızlandırma Yapıları
7 Standart Linac Yapıları / Arasınav
8 Linaklar İçin Mikrodalga
9 Hızlandırıcı İçinde Demet Dinamiği
10 RF Kuadrupol Linaklar
11 Demet Yüklemesi, Demet Kovuk Etkileşimleri, İz-Alanları
12 Özel Hızlandırıcı Yapıları ve Teknikleri, Ferrit Kovuklar, Düşük Beta Kovuklar
13 Süperiletken Kovuklar
14 Enine İtme Kovukları
15 Final

 

5.            RF Yükselteçler

Dersin Kodu             :300200714051

Dersin Kredisi           :(2.2.3)

Öğretim Üyesi           : Yrd. Doç.Dr. İ. Evrim  ÇOLAK (Ankara Üni. Müh. Fak.Elek-Elktr. Müh.Böl.)

Dersin Amacı: Hızlandırıcılarda RF sağlayıcı yapıların anlaşılması, gücün üretimi, dağıtımı, veriminin artırılması ve düşük seviyeli RF yapıların çalışma prensplerinin uygulamalı anlaşılması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Hızlandırıcılar İçin Radyo Frekans, Elektromanyetik Alanların Teorisi, RF Mühendisliği Temel Kavramları, S Parametresi, Smith Çizelgesi, Güç Birleştiriciler, RF Yükseltme Metot ve Teknikleri, Düşük Seviyeli RF, Sinyal Alma Teknikleri.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Farklı disiplinler ile ilgili deneysel ve ölçme teknikleri kullanarak sonuçları yorumlar.
  • Hızlandırıcılar ve alt donanımlarının işletimi ve operasyonu ile ilgili problem çözme yeteneği kazanır.
  • Küçük ölçekli hızlandırıcılarda arıza tespiti yapabilir, arızanın türüne bağlı olarak bakım ve onarım yapabilir.
  • Radyasyon, yüksek gerilim, elektromanyetik dalga uygulamalarına ilişkin problemi tanıyabilme, çözüm oluşturabilme ve çözümü uygulama yeteneği kazanır.
  • Hızlandırıcılar ve teknolojinin birçok alanında kullanılan hızlı ve hassas elektronik cihazların geliştirilmesi konusunda deneyim kazanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Hızlandırıcılar İçin Radyo Frekans
3 Elektromanyetik Alanların Teorisi
4 RF Mühendisliği Temel Kavramları
5 S Parametresi
6 Smith Çizelgesi
7 Güç İletimi / Ara Sınav
8 Güç Birleştiriciler
9 RF Güç Üretimi
10 RF Yükseltme Metot ve Teknikleri
11 RF Elektroniğinin Temelleri
12 Düşük Seviyeli RF
13 RF Ölçümleri
14 Sinyal Alma Teknikleri
15 Final Sınavı

  

6.            Vakum Teknolojileri

Dersin Kodu               :300200714061

Dersin Kredisi            :(2.2.3)

Dersin Amacı: Vakum teknikleri ve olası sistemlerde hangi tekniğin uygun olduğunun farkına varılması ve olası problemlerin önlemleri ve teorik altyapının oluşturulması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Vakum sistemleri için gereksinimler, iletkenlik ve basınç profilleri, pompalama yöntemleri, vakum odacığı tasarımı, vakum sistemlerinde özel elemanlar, seramik vakum odacığı tasarımı.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Farklı disiplinler ile ilgili deneysel ve ölçme teknikleri kullanarak sonuçları yorumlar.
  • Hızlandırıcılar ve alt donanımlarının işletimi ve operasyonu ile ilgili problem çözme yeteneği kazanır.
  • Küçük ölçekli hızlandırıcılarda arıza tespiti yapabilir, arızanın türüne bağlı olarak bakım ve onarım yapabilir.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Gaz Dinamiği ve Vakumda Uygulamaları
3 Fizik Araştırmaları İçin Yüksek ve Ekstreme Vakum Teknoloji Gelişimi
4 Vakum Sistemleri İçin Analitik ve Mümerik Araçlar
5 Vakum Kazanlarının Tasarımı
6 Mekanik Vakum Pompaları, İyon Pompaları
7 Yüksek ve Orta Vakum İçin Gaugeler, Çok Yüksek Vakum Gaugeleri, Kısmi Basınç Gaugeleri / Arasınav
8 Yüksek ve Orta Vakum İçin Gaugeler, Çok Yüksek Vakum Gaugeleri, Kısmi Basınç Gaugeleri
9 Termal Olmayan Gaz Salınımı
10 Yüksek Vakum Teknolojisi İçin Malzemeler
11 Kaçak Deteksiyonu
12 Cyropompalar
13 Getter Pompalar
14 Vakum İçin Yüzey Özellikleri ve Temizleme
15 Final

 

7.            Demet Teşhis Yöntemleri

Dersin Kodu               :300200714071

Dersin Kredisi            :(2.2.3)

Dersin Amacı: Demet teşhis teknikleri ve cihazları, cihazların yerleşim yerleri, bakımları, sistemlere göre sayı ve çeşitlerinin anlaşılması, demet yolu boyunca nerede ve hangi ölçümlerin yapılmasının uygunluğunun anlaşılması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Demet akım ölçümü, demet konum monitörleri, koherent ışımanın kullanılmasıyla elektron demetlerinin boyuna dağılımlarının ölçümleri, enine ve boyuna yayınım ölçümleri, Streak kamera, lazer tel, lazer girişim yöntemleri, sinkrotron ışıması aracılığıyla demet boyutunun belirlenmesi.

Öğrenicin Kazanımları:

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Farklı disiplinler ile ilgili deneysel ve ölçme teknikleri kullanarak sonuçları yorumlar.
  • Küçük ölçekli hızlandırıcılarda arıza tespiti yapabilir, arızanın türüne bağlı olarak bakım ve onarım yapabilir.
  • Hızlandırıcılar ve teknolojinin birçok alanında kullanılan hızlı ve hassas elektronik cihazların geliştirilmesi konusunda deneyim kazanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Farklı Makineler İçin Teşhis Gereksinimleri
3 Ölçüm, İstatistik ve Hatalar
4 Demet Akım Monitörleri
5 Demet Pozisyon Monitörleri
6 Demet Kayıp Monitörleri
7 Ayar ve Tekrenklilik Ölçümleri
8 Örgü Ölçümleri
9 Enine Demet Profil Ölçümleri
10 Demet Enerjisinin Ölçümü
11 Çoklupaket Geribildirim Sistemleri
12 Foton Demet Hattı Teşhisi
13 Demet Halo ve Saflık Ölçümü
14 Makine Koruma Sistemi
15 Final

 

8.            Kontrol Sistemleri

Dersin Kodu               :300200714081

Dersin Kredisi            : (2.2.3)

Dersin Amacı: Tüm sistemin her bir biriminin tek noktadan kontrolü ve farklı altyapı sistemlerinin işbirliği içerisinde çalışması için bir hızlandırıcı sisteminde oluşturulması gereken kontrol mekanizmasının gereksinimlerinin ve yapısının, olası problemlerde devreye girecek kontrolün sağlanmasının kazanılması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Kontrol sistemlerinin mimarisi, network, yazılım, işletim sistemleri, veritabanı, hızlandırıcının senkronizasyonu, zamanlama, yörünge geribesleme kontrolü, bağlaşımlı demet kararsızlıklarının geribesleme sistemleri, titreşim kontrolü.

Öğrenicin Kazanımları:

  • Hızlandırıcı ve hızlandırıcı ile ilgili alanlarda yeterli altyapıya sahip olur.
  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Farklı disiplinler ile ilgili deneysel ve ölçme teknikleri kullanarak sonuçları yorumlar.
  • Küçük ölçekli hızlandırıcılarda arıza tespiti yapabilir, arızanın türüne bağlı olarak bakım ve onarım yapabilir.
  • Teknolojinin farklı alanlarının ilişkilendirmesini kurma ve yaşam boyu öğrenme gerekliliğinin bilincine sahip olur.
  • Radyasyon, yüksek gerilim, elektromanyetik dalga uygulamalarına ilişkin problemi tanıyabilme, çözüm oluşturabilme ve çözümü uygulama yeteneği kazanır.
  • Hızlandırıcılar ve teknolojinin birçok alanında kullanılan hızlı ve hassas elektronik cihazların geliştirilmesi konusunda deneyim kazanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Kontrol Sistemlerinin Mimarisi
3 Kontrol Mistemlerinin Mimarisi
4 Network
5 Kontrol Yazılımları
6 İşletim Sistemleri
7 Veritabanı / Arasınav
8 Hızlandırıcının Senkronizasyonu
9 Zamanlama
10 Yörünge Kontrolü
11 Geri Bildirim Sistemleri
12 Önden Bildirim Sistemleri
13 Demet Teşhis
14 Interlock
15 Final

 

9.            Lazer Fiziğine Giriş

Dersin Kodu               :300200714091

Dersin Kredisi            :(3.0.3)

Dersin Amacı: Lazerin özellikleri, tipleri, elde edilişleri ve kullanım alanlarının anlaşılması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Lazerin temelleri: Işığın doğası, ışığın soğrulması ve yayınımı, ışığın etkileşimi ve madde, Einstein katsayıları, tersine çoğalma, optiksel rezonatörler, kazanç sınırı Lazer modları, Lazer ışığının özellikleri: Lazer bant genişliği, frekans stabilazyonu, ışık dağılımı, Işığın toplanması, aydınlık, Lazer ışığının odaklanma özellikleri, Q-anahtarlaması, Mod kilitleme, frekans çiftlenmesi, Lazerlerin çalışması: gaz lazerler, atomik lazerler, iyon lazerleri, Moleküler lazerler: karbondioksit lazerler, nitrojen lazerler, Excimer lazerler, kimyasal lazerler, Uygulamalar: optiksel ayarlama, uzaklık ölçülmesi, Uzaklık ölçümü, Lazer spektroskopisi: moleküler ışık spektroskopisi, İki foton spektroskopi.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Hızlandırıcı, hızlandırıcı ürünleri, yan sistemler ile ilgili bir konuda bilgiye erişir, bu amaçla literatür taraması yapar ve diğer kaynakları kullanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Lazerin Temelleri: Işığın Etkileşimi ve Madde, Einstein Katsayıları, Tersine Çoğalma
3 Lazerin Temelleri: Optiksel Resonatörler, Kazanç Sınırı, Lazer Modları
4 Lazer Işığının Özellikleri: Lazer Bant Genişliği, Frekans Stabilizasyonu
5 Lazer Işığının Özellikleri: Işık Dağılımı, Işığın Toplanması, Aydınlık, Lazer Işığının Odaklanma Özellikleri
6 Lazer Işığının Özellikleri: Q-anahtarlaması
7 Lazer Işığının Özellikleri: Mod Kilitleme, Frekans Çiftlenmesi /Arasınav
8 Lazerlerin Tipleri: Gaz Lazerler, Atomik Lazerler, İyon Lazerleri, Karbondioksit Lazerler
9 Lazerlerin Tipleri: Nitrojen Lazerler, Excimer Lazerler, Kimyasal Lazerler
10 Uygulamalar: Optiksel Ayarlama
11 Uygulamalar: Uzaklık Ölçülmesi
12 Lazer Spektroskopisi: Moleküler Işık Spektroskopisi
13 Lazer Spektroskopisi: Moleküler Işık Spektroskopisi, İki Foton Spektroskopi
14 Lazer Spektroskopisi: İki Foton Spektroskopi
15 Final

 

10.        Parçacık Dedektörü Tasarım ve Simulasyonları I

Dersin Kodu              :300200714101

Dersin Kredisi           :(3.0.3)

Dersin Amacı: En temel dedektörün yapısı, malzemesi, çalışma prensipleri, tasarımı ve parçacığa cevabının modellenmesinin anlaşılması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Dedektör geometrisi, Elemanlar, malzeme ve karışımlar, ROOT ile çizimler, Bileşik Şekiller, İzlerin Oluşturulması ve Gözlenmesi, Hızlı Simulasyon.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Hızlandırıcı ve hızlandırıcı ile ilgili alanlarda yeterli altyapıya sahip olur.
  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Hızlandırıcı ve yan elemanları ile ilgili cihaz/donanım/yazılım geliştirebilir.
  • Hızlandırıcı, ürünleri ve teknolojinin farklı alanlarında dedeksiyon/teşhis/analiz amaçlı kullanılan cihazlar/donanım/yazılım geliştirebilir/kullanabilir.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Dedektör Geometrisi
3 Dedektör Geometrisi
4 Temel Detektor Elemanları
5 Temel Detektor Elemanları
6 Malzeme ve Karışımlar
7 Malzeme ve Karışımlar /Arasınav
8 Detektörün ROOT ile Modellenmesi
9 Detektörün ROOT ile Modellenmesi
10 Detektörün ROOT ile Modellenmesi
11 Bileşik Şekiller
12 İzlerin Oluşturulması ve Gözlenmesi
13 İzlerin Oluşturulması ve Gözlenmesi
14 Hızlı Simülasyon
15 Final

 

11.       Hadron Fiziği

Dersin Kodu              :300200714111

Dersin Kredisi           :(3.0.3)

Öğretim Üyesi           : Prof. Dr. A. Ulvi YILMAZER (Ankara Üniversitesi Müh. Fak. Fiz.Müh.Böl.)

Dersin Amacı:Hadron parçacıklar, Mezon ve Baryonların özellikleri, davranışları, bozunumları, bağlaşımları, bağlı durumlarının özelliklerinin anlaşılması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği:Quark modeli, Mezonlar, Hafif mezonlar, Kuantum sayıları, İç simetriler, Gruplandırma, Mezon kütleleri, Potansiyeller, Bağlı durumlar, Foton-vektör mezon bağlaşımı, Vektör mezon bozunumları, Mezon durumları arasında geçişler, Hadronik jetler, Dalitz analizi, Baryonlar, Çeşni simetrisi, Baryon kütleleri, Spin-3/2 baryonlar, Baryon magnetik momentleri, Baryon bozunumları, Yarı-leptonik bozunumlar.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Parçacık, parçacık kaynakları, yüksek enerjili parçacık etkileşimleri, ışınım kaynakları kavramlarını, teorilerini, türlerini ve özelliklerini bilimsel yaklaşımı kullanarak değerlendirir.
  • Radyasyon, yüksek gerilim, elektromanyetik dalga uygulamalarına ilişkin problemi tanıyabilme, çözüm oluşturabilme ve çözümü uygulama yeteneği kazanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Quark Modeli
3 Mezonlar, Hafif Mezonlar
4 Kuantum Sayıları
5 İç Simetriler, Gruplandırma
6 Mezon Kütleleri
7 Potansiyeller, Bağlı Durumlar / Arasınav
8 Foton-Vektör Mezon Bağlaşımı, Vektör Mezon Bozunumları
9 Mezon Durumları Arasında Geçişler
10 Hadronik Jetler, Dalitz Analizi
11 Baryonlar, Çeşni Simetrisi, Baryon Kütleleri
12 Spin-3/2 Baryonlar, Baryon Magnetik Momentleri
13 Baryon Bozunumları, Yarı-Leptonik Bozunumlar
14 Baryon Bozunumları, Yarı-Leptonik Bozunumlar
15 Final

 

12.       İstatiksel Veri Analizi

Dersin Kodu              :300200714121

Dersin Kredisi           :(3.0.3)

Öğretim Üyesi           : Prof. Dr. Orhan ÇAKIR (Ankara Üniversitesi Fen. Fak. Fiz. Böl.)

Dersin Amacı:Veri analizinde kullanılan istatistiksel dağılımlar, hatalar, istatistiksel kesinlik değeri, sinyal ve arkaplan hesapları, Monte Carlo olay üretimlerinin temel parçacık çarpışma ve bozunumlarına uygulanırlığının kazanılması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Temel kavramlar, Olasılık fonksiyonları, İstatistik testler, Parametre tahmini, Maksimum olasılık yöntemi, En küçük kareler yöntemi, İstatistik hatalar, Güvenilirlik seviyesi. Çok değişkenli fit, çok boyutlu güvenilirlik bölgeleri, Monte Carlo hesapları, faz uzayı dağılımları, veri analizi.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Hızlandırıcı ve yan elemanları ile ilgili cihaz/donanım/yazılım geliştirebilir.
  • Hızlandırıcı, ürünleri ve teknolojinin farklı alanlarında dedeksiyon/teşhis/analiz amaçlı kullanılan cihazlar/donanım/yazılım geliştirebilir/kullanabilir.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Temel kavramlar
3 Olasılık fonksiyonları
4 İstatistik testler
5 Parametre tahmini
6 Maksimum olasılık yöntemi, En küçük kareler yöntemi
7 Maksimum olasılık yöntemi, En küçük kareler yöntemi / Arasınav
8 İstatistik hatalar
9 İstatistik hatalar
10 Güvenilirlik seviyesi
11 Çok değişkenli fit, çok boyutlu güvenilirlik bölgeleri
12 Monte Carlo hesapları
13 Monte Carlo hesapları
14 Faz uzayı dağılımları, veri analizi.
15 Final

 

13.       Soğutma Teknolojileri

Dersin Kodu              :300200714131

Dersin Kredisi           :(3.0.3)

Dersin Amacı: Soğutma sistemleri, su, helyum ve sıvı azotlu soğutma sistemlerinin çalışma prensipleri, problemleri, bakımları ve hızlandırıcı sisteminde nerede-nasıl kullanıldıklarının anlaşılması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Soğutma sistemleri, temel kavramlar, termodinamik yasalar, basınç ve entalpi diyagramları, Soğutma sistemlerinin çalışma prensipleri, temel mekanik soğutma çevrimleri, soğutucu akışkan ve yağlar, soğutma devresi yardımcı elemanlar, sıkıştırmalı soğutma çevrimi analizi, yüksek basınçlı sistemler, ısı yükü hesabı, soğutmada kullanılan kompresörler, genleşme cihazları, kondenser ve evaporatörler bilgilerine değinilecek. Derslerde sıvı azot ve sıvı helyum sıcaklığı seviyesinde soğutma sistemleri hızlandırıcı tesisinde uygulamalı olarak incelenecektir.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Matematiksel ve fiziksel yöntemleri kullanarak hızlandırıcı ve ilgili alanlarda hesaplama yeteneği kazanır.
  • Farklı disiplinler ile ilgili deneysel ve ölçme teknikleri kullanarak sonuçları yorumlar.
  • Hızlandırıcılar ve alt donanımlarının işletimi ve operasyonu ile ilgili problem çözme yeteneği kazanır.
  • Küçük ölçekçi hızlandırıcılarda arıza tespiti yapabilir, arızanın türüne bağlı olarak bakım ve onarım yapabilir.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Temel Kavramlar
3 Soğutma Sistemleri
4 Termodinamik Yasalar, Basınç ve Entalpi Diyagramları
5 Soğutma Sistemlerinin Çalışma Prensipleri, Temel Mekanik Soğutma Çevrimleri
6 Soğutucu Akışkan ve Yağlar
7 Soğutma Devresi Yardımcı Elemanlar / Arasınav
8 Sıkıştırmalı Soğutma Çevrimi Analizi
9 Yüksek Basınçlı Sistemler
10 Isı Yükü Hesabı
11 Soğutmada Kullanılan Kompresörler
12 Genleşme Cihazları, Kondenser ve Evaporatörler
13 Sıvı Azot ve Sıvı Helyumlu Soğutma Sistemleri
14 Soğutma Sistemlerinin Hızlandırıcı Tesisinde Uygulamalaları
15 Final

 

14.       Hızlandırıcılarda Bakım Onarım

Dersin Kodu              :300200714141

Dersin Kredisisi        :(0.4.2)

Dersin Amacı:Temel bir hızlandırıcı sistemde çeşitli yapıların bakım periyotları, bakım şartları ve yapılış şekillerinin anlaşılması ve mümkün olanların uygulanması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Küçük ölçekli anahtar teslim hızlandırıcılar incelenecek, bu tür hızlandırıcılarda ana hususlar, katot düzeneği, vakum sistemi, kontrol sistemleri, demet teşhis sistemleri, RF sistemleri, yüksek gerilim düzenekleri, hakkında bilgi verilecek. Küçük ölçekli bir hızlandırıcıda oluşabilecek temel arızalar ve periyodik bakım gerektiren alt donanımları incelenecektir.

Öğrencinin Kazanımları: 

  • Hızlandırıcı ve hızlandırıcı ile ilgili alanlarda yeterli altyapıya sahip olur.
  • Farklı disiplinler ile ilgili deneysel ve ölçme teknikleri kullanarak sonuçları yorumlar.
  • Hızlandırıcılar ve alt donanımlarının işletimi ve operasyonu ile ilgili problem çözme yeteneği kazanır.
  • Küçük ölçekçi hızlandırıcılarda arıza tespiti yapabilir, arızanın türüne bağlı olarak bakım ve onarım yapabilir.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Küçük Ölçekli Anahtar Teslim Hızlandırıcıların İncelenmesi
3 Küçük Ölçekli Anahtar Teslim Hızlandırıcıların İncelenmesi
4 Küçük Ölçekli Hızlandırıcılarda Ana Hususlar
5 Küçük Ölçekli Hızlandırıcılarda Ana Hususlar
6 Katot Düzeneği
7 Vakum Sistemi /Arasınav
8 Kontrol Sistemleri
9 Demet Teşhis Sistemleri
10 RF Sistemleri
11 RF Sistemleri
12 Yüksek Gerilim Düzenekleri
13 Küçük Ölçekli Bir Hızlandırıcıda Oluşabilecek Temel Arızalar
14 Küçük Ölçekli Bir Hızlandırıcıda Periyodik Bakım Gerektiren Alt Donanımlar
15 Final

 

15.       Medikal ve Endüstriyel Hızlandırıcılar ve Uygulamaları

Dersin Kodu              :300200714151

Dersin Kredisi           :(3.0.3)

Dersin Amacı: Medikal ve Endüstriyel Hızlandırıcıların ülkemizde mümkün olan uygulamalarının anlaşılması ve uygulanması amaçlanmaktadır.

Dersin İçeriği: Medikal Lineer Hızlandırıcılar, Medikal hızlandırıcılardan elde edilen X-ışınlarının özellikleri, Yüksek enerjili X-Işınları ve elektronların soğurulmaları, Terapötik X-ışınları ve elektronların dozimetrisi, İleri Radyoterapi teknikleri, Radyoterapi tedavi planlamaları Demet modellemeleri ve inhomojenite düzeltmeleri, Medikal Hızlandırıcıları kalite kontrol ve kalite güvenceleri.

Öğrencinin Kazanımları:

  • Hızlandırıcı ve hızlandırıcı ile ilgili alanlarda yeterli altyapıya sahip olur.
  • Hızlandırıcı, hızlandırıcı ürünleri, yan sistemler ile ilgili bir konuda bilgiye erişir, bu amaçla literatür taraması yapar ve diğer kaynakları kullanır.
  • Küçük ölçekçi hızlandırıcılarda arıza tespiti yapabilir, arızanın türüne bağlı olarak bakım ve onarım yapabilir.
  • Medikal hızlandırıcıların işletimi ile ilgili uygulamalı yetenek kazanır.
  • Hızlandırıcıları diğer araştırma alanlarında araç olarak kullanma yeteneği kazanır.

 

Hafta Konu – İçerik
1 Giriş
2 Kanser Radyasyon Terapide Lineer Hızlandırın Rolü
3 Hızlandırıcılara Dayalı Radyasyon Terapisi
4 Medikal Lineer Hızlandırıcılar ve Gereklilikleri
5 Malzeme İşlemede Hızlandırıcıların Kullanımı
6 Medikal Ürünlerin Sterilizasyonu ve Gıda Işınlama
7 Hızlandırıcıların Çevre Uygulamaları / Arasınav
8 Güvenlik ve Denetleme Uygulamaları
9 Yarı iletken Çip Üretiminde İyon İmplantasyonu
10 Radyasyon Terapide Linakların Klinik Kullanımı
11 Klinik Gereksinimler, Tedavi Planlaması ve Benzetimi, Doz Fraksiyonasyonu
12 Rotasyonel Terapi, Konformal (Lokalize) Radyasyon Terapi
13 Yoğunluk Modülasyonlu Radyoterapi (IMRP)
14 Uyarlamalı Radyasyon Terapi (ART), Görüntülemeli Radyasyon Terapi (IGRT)
15 Final