Radyasyon Dedeksiyonu ve Ölçüm Laboratuvarı

Laboratuvarda Yapılan Çalışmalar :

Eğitim :

  • Yüksek lisans ve doktora programlarına devam eden öğrencilere “Radyasyon Dedeksiyonu ve Ölçümü” deneyleri yaptırılmaktadır. Deneyler kapsamında, radyoaktif kaynaklar (alfa, beta, gama yayınlayan) kullanılarak, radyasyonun türüne ve etkileşmeye girdiği maddeye göre seçilen dedektörler ile radyasyon dedeksiyonunun temelleri ve ölçme yöntemleri uygulamalı olarak gösterilmektedir.

Araştırma :

Bu laboratuvar, esas olarak eğitim amaçlı hizmet vermektedir. Ancak, yüksek lisans tez çalışması yapan öğrencilere, çok hızlı puls verme özelliğine sahip sintilasyon (antresan/plastik sintilatörleri, NaI (Tl) inorganik sintilatörler) ile hızlı puls işleme enstrümantasyonu kullanılarak çeşitli araştırmalar yapabilme olanağı sunulmaktadır. Bunlara ilave olarak, yarıiletken teknolojisindeki hızlı gelişmelere paralel olarak geliştirilen, radyasyon dedeksiyonunda oda sıcaklığında çalışabilen CdZnTe yarıiletken dedektörler ve plastik sintilatörler kullanılarak çeşitli araştırmalar öngörülmektedir. Bunlardan bazıları;

ZnS (Ag)/BC400 İnorganik+Plastik sintilatörlerle yüklü parçacık spektroskopisi.

CdZnTe dedektörlerin spektroskopik performanslarının belirlenmesi.

CdZnTe dedektörlerinde tek ve çok enerjili gama ışınları yayınlayan (57Co, 241Am, 137Cs, 133Ba, 152Eu) radyonüklitlere kullanıldığında dedeksiyon verimi, pik/vadi oranı ve foton etkileşme derinliklerinin ölçülmesi ve spektrum bozucu faktörlerin belirlenmesi.

HPGe/CdZnTe dedektörler kullanılarak tahribatsız gama spektroskopik yöntemle uranyum zenginlik derecesinin ölçülmesi.

X-ışını demet kalitelerinde ve gama enerjilerinde plastik sintilatörlerin doz tepkilerinin karşılaştırılması.

CdZnTe dedektörlerinde spektrum fotopik çözümleme (peak deconvolution) yöntemlerinin geliştirilmesi.

Hızlı puls verebilen plastik ve/veya NaI(Tl) dedektörleri ile milisaniye-nanosaniye zaman aralığındaki pulsları işleyebilen zamanlama enstrümantasyonu kullanılarak, gerçek zamanlı puls çakışması (coincidence) olayların incelenmesi.

Diğer Hizmetlerimiz :

  • Radyoaktif kirlenme şüphesi olması durumunda, yerinde/sahada radyonüklit tanımlanması ve doz ölçümü yapılmaktadır.

Laboratuvarda Bulunan Sistemler :

  • Zns (Ag)/BC400 İnorganik+Plastik Sintilatör dedektörleri
  • BC408 2.2 ns puls sönümleme zamanlı Plastik Sintilatör dedektörü
  • Antresan sintilasyon kristali
  • Geiger-Müller tüpü
  • NaI(Tl) kuyu tipi sintilasyon dedektörleri (2 inç x 2 inç)
  • NaI(Tl) sintilasyon dedektörü (2 inç x 2 inç)
  • Eş-düzlem gridli CdZnTe yarıiletken dedektörler (1000, 1687.5 ve 2250 mm3)
  • 3He gazlı orantılı sayaç problu nötron dedektörü ve 2 inç x 2 inç NaI(Tl) kristalli sintilasyon dedektörünün birlikte monte edilerek kullanılabildiği taşınabilir dijital çok kanallı analizör.
  • Counter, ratemeter gibi sayım sistemleri
  • Taşınabilir Geiger – Müller pancake prob (doz ölçer)
  • Taşınabilir iyon odası (doz ölçer)
  • Taşınabilir organik sintilatör (doz ölçer)
  • Çeşitli NIM modüller (HV güç kaynağı, yükselteç, araştırma yükselteci, çok kanallı analizör, tek kanallı analizör, puls üreteci(pulser), koinsidens analizörü, zaman-genlik dönüştürücüsü(TAC), sayıcı-zamanlayıcı birimi, vb.)
  • Osiloskoplar
  • Dijital Multimetreler
  • NIM kasalar
  • DC Güç Kaynakları